Belle Chair / Heerlijk Lijf — Emile Verhaeren

Belle chair / Heerlijk lijf — Emile Verhaeren
Belle chair / Heerlijk lijf — Emile Verhaeren

Emile Verhaeren
Belle Chair / Heerlijk Lijf

met aquarellen van Michael Bastow
Emile Verhaerenmuseum
De Vrienden van De Zwarte Panter
Uitgeverij P
Sint-Amands/Antwerpen/Leuven, 2019 (64 pp.)
1e druk
ISBN 978 90 825 3352 1
verschijnt op 19 mei 2019

Het vrouwelijk naakt, sensualiteit, verleiding en lijfelijkheid: het zijn niet direct thema’s die we associëren met de poëzie van Emile Verhaeren (1855–1916). De bundel Belle Chair werd in 1931 postuum uitgegeven en mag dan ook beschouwd worden als een buitenbeentje in het oeuvre van de dichter. Hier geen gevoelige verzen over de verheven liefde, maar wel een ophemeling van het vrouwelijk naakt. Het is de eerste maal dat deze bundel van Verhaeren in het Nederlands verschijnt en heeft als titel Heerlijk Lijf meegekregen. De vertaling is van de hand van Patrick Lateur. Met al zijn taalvaardigheid is hij er in geslaagd om de kracht en het ritme van de verzen op sublieme wijze weer te geven. De poëzie van Verhaeren leent zich in het bijzonder tot plastische verbeelding. Speciaal voor deze uitgave creëerde de Britse kunstenaar Michael Bastow een hele reeks aquarellen die samengaan met de verzen van Belle Chair / Heerlijk Lijf. Het is een intense tango geworden waarin de kunstenaar en de dichter mekaar gevonden hebben.

Van 19 mei tot 1 september 2019 kan je in het Emile Verhaerenmuseum in Sint-Amands de tentoonstelling Belle Chair / Heerlijk Lijf bezoeken met werk van Michael Bastow. De vernissage vindt plaats op zondag 19 mei om 11 uur.

Michael Bastow (°1943, Bideford) is een Brits internationaal gerenommeerd kunstenaar die vooral gekend is als tekenaar van het vrouwelijk naakt. Hij leeft en werkt in Parijs en Malaucène, waar hij de Saint­-Alexiskapel decoreerde. Hij stelde o.m. tentoon in Parijs, Malaucène, Buenos Aires, Londen, Brussel, Antwerpen (De Zwarte Panter) en illustreerde het werk van Hugo Claus, Roland Topor, Marie Binet en Roger de Neef.

uit de pers — geselecteerd

uit de pers

‘Lateur bevrijdt de gedichten van elke rijmdwang, zonder daarbij de oorspronkelijke betekenis en zeggingskracht ervan uit het oog te verliezen. Zo respecteert de vertaler, waar nodig en aangewezen, het visuele aspect van de oorspronkelijke Franse versie: meer dan eens doorbreekt Verhaeren de klassieke strofeopbouw om op die manier woorden of deelverzen te expliciteren. Lateur volgt hierin de dichter op de voet, maar weet aan de andere kant zijn Nederlandse versie een eigenheid te verlenen die van zijn gedichten als het ware autonome artefacten maakt. Lateur schuift met de woorden, laat een ander, origineel en vernieuwend licht schijnen over de erotische verzen van Verhaeren. Een voorbeeld hiervan vindt de lezer reeds in het openingsgedicht Vision dat aanvangt met deze verzen: “A l’heure où sur l’étang les lumières s’attardent, / Sans être vus, sous les branches, mes yeux regardent / Passer, splendide et clair, dans un sentier perdu / Ton corps”. In Lateurs vertaling luidt het zo: “Lichten laten op zich wachten op het meer, / ongezien onder het takwerk zien mijn ogen / je lichaam glanzend, helder glijden langs / een schuilpad”. Effenaf schitterend: “un sentier perdu” wordt hier in het Nederlands “een schuilpad”.’ (Jooris Van Hulle op de website van  Kunsttijdschrift Vlaanderen)

‘Alle lof gaat naar de realisators van deze bundel, de eerste in het Nederlands dankzij Patrick Lateur die als geroutineerd vertaler schitterend zijn taak volbracht, los van het dwingend rijm van Verhaeren maar nauw aansluitend bij de juiste betekenis en met aandacht voor ritme en klank van de goed gekozen woorden. Niemand doet het hem na op zo’n voortreffelijke manier. Reeds met zijn vroeger vertaling van De Veerman van Verhaeren bewees hij ten volle zijn kunnen en werd zijn vertaling terecht bovenaan het lijstje geplaatst met de vele vertalingen van dit iconisch gedicht.’ (Paul Servaes in Publi-Nieuws)

‘Tegelijkertijd verscheen bij uitgeverij P in Leuven een handelseditie van de bundel, gedrukt op 425 exemplaren. Deze uitgave bevat alle gedichten van Belle Chair, de Nederlandse vertalingen ervan door Patrick Lateur en 21 reproducties van aquarellen van Michael Bastow. Lateur vertaalde de titel van de bundel als Heerlijk Lijf, een prachtige taalvondst die alle recht doet aan de zinnelijkheid van de oorspronkelijke titel.’ (Patrick Auwelaert op Doorbraak.be)

geselecteerd

Verschijning

Lichten laten op zich wachten op het meer,
ongezien onder het takwerk zien mijn ogen
je lichaam glanzend, helder glijden langs
een schuilpad, je blanke boezem als geleide,
en je borsten mooi, verheven op je buste, en je heupen,
en je haren als een openwaaiend vuur.

Jolig lopen straks de golven licht en levend
je lijf langs, het lacht, gloeit rood en voelt
zich prooi van hun wel duizend handen.
Dan vormen armen vrolijk, de vingers op je hoofd
ineen, één band als feestelijke boog op
je tors die oprijst uit de schijn van het bassin.

Beweeglijk water zal je ogen lang nog bezighouden,
en dan, alvorens weer naar huis te gaan, buk jij
je lichtjes, pluk jij blij op het eiland hoge
malve waar jij je mond mee sieren zult:
zij zweeft, wiegt sierlijk op het ritme van je stap
en laat haar schaduw vallen op je hals.

Vanuit mijn diep en duister schuiloord
zal ik je mooie lijf weer langs zien gaan, de wijde haartooi
wordt mij tussen het takwerk als de zon.
Je nobele verschijning verweven met de avondval,
je boezem met zijn heuvels, zijn valleien – geweldig
het uitzicht – zullen volheid geven aan mijn slaap.