Klinische dood – een mysterie van de toekomst? Wat is de klinische dood? Artsen die onderzoek doen naar NDE’s (bijna-doodervaringen), maar ook gewone mensen, proberen deze vraag al vele jaren te beantwoorden. Waarom willen we zo graag een antwoord op deze vraag en waarom wekt dit fenomeen zoveel fascinatie?
Vanuit medisch oogpunt betekent de dood het verdwijnen van de vitale functies van het lichaam. Vanuit medisch oogpunt kan iemand die dood is niet meer tot leven worden gewekt. Daarom zorgt het toenemende aantal getuigenissen van mensen die hardop zeggen dat ze de dood hebben meegemaakt, voor controverse in de medische en wetenschappelijke wereld en bij het publiek. Steeds vaker wordt gezegd dat de klinische dood mogelijk is. Dit heeft een eenvoudige reden. De getuigenissen van verschillende mensen, die elkaar nooit hebben ontmoet en soms op verschillende continenten wonen, overlappen elkaar te veel om gekunsteld te zijn. Anderzijds is deze stelling door de technologische vooruitgang en de steeds gemakkelijkere toegang tot informatie gemakkelijk te ondermijnen. Wat echter niet kan worden betwist, is het feit dat iemand dood is verklaard en vervolgens op onverklaarbare wijze weer tot leven is gekomen. De klinische dood (NDE – bijna-doodervaring) is een toestand waarin de patiënt symptomen ontwikkelt die wijzen op het ophouden van vitale tekenen, de hartslag, de polsslag, de ademhaling en de bloedsomloop houden op – m.a.w. er is een gebrek aan vitale functies. Tijdens een bijna-doodervaring houdt de hersenfunctie echter niet op, wat het fundamentele verschil is met de biologische dood. Daarom kan het een omkeerbaar fenomeen zijn als de hersendood niet optreedt. Vier minuten na het staken van de functie is er sprake van onomkeerbare schade en veranderingen in het zenuwstelsel, waarvan de cellen beginnen af te sterven, er treedt ademhalingsstilstand op. De oorzaak van de klinische dood kan een ongeluk of trauma zijn, maar soms ook een natuurlijke dood.
Alle mensen die beweren een NDE te hebben meegemaakt, beschrijven hun ongewone ervaringen zeer gelijkaardig. In hun getuigenissen komen dezelfde thema’s en gevoelens naar voren. Velen herinneren zich het moment van het verlaten van hun lichaam, een overweldigend gevoel van liefde en aanvaarding waardoor niet iedereen wil ’terugkeren’ naar zijn vorige leven, sommigen zien een soort film van hun vorige incarnatie. Het belangrijkste en culminerende punt is in alle gevallen de ontmoeting met mysterieuze, lichtgevende figuren met wie de overledene eerder via gedachten dan via woorden communiceert. De terugkeer is nauw verbonden met het verloop van dit gesprek. In de loop ervan kan iemand die tot de conclusie komt dat hij of zij niet alles op aarde heeft voltooid, besluiten terug te keren. Op andere momenten wordt hij of zij weggestuurd omdat bepaalde zaken in de sterfelijkheid niet zijn voltooid – en keren zij letterlijk terug naar het leven voor de hemelpoort. Over de ervaring van een nauwe ontmoeting met de dood wordt door mensen over de hele wereld gesproken, er worden boeken over geschreven, films over gemaakt, documentaires over gemaakt. Mensen die op de grens tussen leven en dood hebben gestaan, veranderen na terugkeer uit het hiernamaals vaak hun hele leven – ze waarderen het meer, brengen tijd door met hun geliefden, vervullen hun dromen. Zij hebben een ander perspectief en een dieper besef van het leven dat voorbijgaat. Zij beschouwen hun NDE als een tweede kans van God.
Het is een vergissing om de term klinische dood te gebruiken met biologische dood. In het eerste geval is er een stopzetting van vitale functies, maar dit is een omkeerbaar proces, zoals blijkt uit de terugkeer van vitale lichaamsfuncties, bij patiënten die een NDE hebben doorgemaakt. De biologische dood is per definitie een onomkeerbaar proces, de activiteit van alle vitale functies en activiteiten van het organisme wordt stopgezet. Hartstilstand en hersendood treden op. Alle vitale activiteiten houden op.
Niet alle wetenschappers en artsen hechten echter geloof aan deze openbaringen. Er wordt nog steeds onderzoek gedaan naar de klinische dood. Patiënten die dood zijn verklaard en toch nog in leven zijn, worden uitvoerig geïnterviewd om de wetenschappelijke reden voor deze verhalen te vinden. De meest voorkomende mening in de medische wereld is die van de afweerreactie van de hersenen. Sommige wetenschappers geloven namelijk dat mensen in een toestand van klinische dood hallucinaties ervaren die het gevolg zijn van de verdedigingsreactie van de hersenen. De hersenen ontvangen de signalen van het lichaam, waaronder het adrenalineniveau in het bloed, en produceren gewoon een mechanisme dat deze “stressvolle” fase voor het lichaam soepel laat verlopen.
Hoe steekhoudend de argumenten van wetenschappers ook zijn, veel mensen geloven dat de getuigenissen van mensen die hun eigen dood hebben overleefd, het bewijs zijn van het bestaan van leven na het leven. Beter gezegd, ze zijn het bewijs van het bestaan van God, een hoger wezen, of op zijn minst het bewijs van het bestaan van een andere, buitenzintuiglijke wereld. Het is een wereld waarvan we alleen deel kunnen uitmaken na de dood. Een wereld zonder lijden, zonder kwaad, zonder zorgen en tranen. Een wereld waarin liefde de enige en meest acute emotie is. Is dit het paradijs waarnaar we streven? Dit is een vraag die ieder van ons voor zichzelf zal moeten beantwoorden.
Geloof of wetenschap? Dat is de vraag van onze tijd.