Nog een bericht op onze blog, we nodigen u van harte uit om het bericht te lezen, deze keer over bizons! Polen is een land dat beroemd is om de aanwezigheid op zijn grondgebied van het grootste landzoogdier van heel Europa – de Europese bizon. Dit is ongetwijfeld een feit om trots op te zijn – niet iedereen kan de Koning van het Woud in zijn natuurlijke omgeving zien. Met een populatie van meer dan 2.000 exemplaren groeit de populatie voortdurend, en de aantrekkingskracht en het verlangen om de bizon te zien trekt jaarlijks vele buitenlandse toeristen naar Polen. Dit zoogdier heeft een zeer lange geschiedenis, die niet altijd zo kleurrijk was als nu.
Het begin van de 15e en 16e eeuw was een zeer gunstige tijd voor de bizon op het grondgebied van het huidige Polen. In die tijd werd hun aanwezigheid niet alleen in het Białowieża-woud, maar ook in de bossen van Niepołomice en Sandomierz geregistreerd. In de volgende 400 jaar nam de populatie toe en in 1857 telde ze bijna 1.900 individuen. Ondanks de geleidelijke toename van het aantal, werd de 20e eeuw voor de bizon erg zwart en triest. De Eerste Wereldoorlog leidde tot het bijna volledig uitsterven van deze Europese zoogdieren. Volgens gegevens waren er begin 1919 nog maar 4 vrij rondlopende bizons in Polen, terwijl enkele maanden later de resten van een vrouwelijke bizon werden gevonden, die het laatste exemplaar van de soort bleek te zijn.

Vier jaar later, in 1923, besloot professor Jan Sztolcman de Vereniging ter Bescherming van de Europese Bizon op te richten, met als hoofddoel de soort voor totale uitsterving te behoeden en een telling van alle levende exemplaren in de wereld op te stellen. Ondanks het uitsterven van vrij levende exemplaren bleken bizons in particuliere dierentuinen nuttig voor dit doel. Hun totale aantal werd geschat op 29 mannetjes en 25 vrouwtjes.
De activiteiten van de Society for the Protection of the European Bison wierpen hun eerste vruchten af in 1929, toen twee bizons werden uitgezet in het Bia這wie瘸 Forest. Tegen de tijd dat de Tweede Wereldoorlog begon, stonden er in hetzelfde bos maar liefst 16 exemplaren geregistreerd in stamboeken. Dit aantal nam van jaar tot jaar dynamisch toe en in 1971 bedroeg het al meer dan 200 individuen. De meest recente gegevens uit 2019 vertellen dat er elk jaar enkele tientallen jonge bizons worden geboren, en het totale aantal van deze dieren in Polen is al meer dan 2.000 individuen, wat het classificeert als de grootste populatie van deze soort in de wereld.
In de 19e eeuw werd in Polen het eerste zoogdier, de bizon, gefokt. Het is een kruising tussen een mannelijke bizon en een vrouwelijk rund. Het gewicht van dit dier is tot tweemaal dat van de Koning van het Woud, en zijn kenmerkende eigenschappen zijn onder meer grote kracht, snelle groei, weerstand tegen ziekten en slechte klimatologische omstandigheden. Momenteel leven er slechts enkele exemplaren van de Europese bizon in Polen.

De bizonpopulatie neemt elk jaar geleidelijk toe, maar het aantal individuen laat nog niet toe de soort als veilig te bestempelen. Met het oog hierop zijn talrijke projecten opgezet om de algemene bescherming van de bizon te verbeteren, met inbegrip van bewustmaking van het publiek. Een van de programma’s is het programma waarin de activiteiten van de Universiteit voor Levenswetenschappen van Warschau, de staatsbossen, de European Bison Friends Society en het Nationaal Park Białowieża worden gecombineerd.
De belangrijkste doelstelling van het project is de geleidelijke verspreiding van de bizonsoort buiten de Poolse grenzen en de verspreiding van bestaande kuddes. Daarnaast worden educatieve campagnes georganiseerd om het idee van bescherming van deze zoogdieren onder kinderen en volwassenen te verspreiden. In de bossen worden geleidelijk geschikte omstandigheden voor bizons gecreëerd, en door de constante bewaking ervan kunnen de effecten van eerder genomen maatregelen en de gezondheid van deze dieren worden vastgesteld. De uitbreiding van de bosgebieden is ook een zeer belangrijk initiatief.
De bizon is buitengewoon interessant, niet alleen vanwege zijn verhaal met een happy end, maar ook vanwege andere aspecten van zijn leven. Als grootste landzoogdier van Europa heeft hij een lengte van meer dan 3 meter en een hoogte tot 180 centimeter. Het aanzienlijke lichaam van het dier is bedekt met donkerbruin bont, dat uit drie lagen bestaat. Hierdoor kan hij zelfs de koudste winter probleemloos overleven. De mannelijke bizon is veel massiever dan het vrouwtje – mannelijke exemplaren wegen tot 800 kilogram, terwijl de vrouwtjes slechts 540 kilogram wegen. De levenscyclus van de bizon duurt 15 tot 24 jaar, de draagtijd duurt ongeveer 9 maanden en het jong weegt tussen de 15 en 35 kilogram.
Bizons leiden een dagdagelijkse levensstijl, die meestal bestaat uit het rustig consumeren van voedsel. Het is de moeite waard te weten dat een volwassen individu tot 50 kilogram voedsel per dag tot zich neemt, dat voor 80 procent bestaat uit groene planten, gras, twijgen, boom- en struikschors. Ondanks deze enorme hoeveelheid voedsel en zijn enorme lichaamsbouw kan dit zoogdier tot 60 kilometer per uur versnellen. Interessant is dat bizons, ondanks hun zeer slechte gezichtsvermogen, een goed ontwikkeld reukvermogen hebben en geen natuurlijke vijanden hebben.

Momenteel kunnen bizons zowel in speciaal aangelegde parken als in het wild worden bekeken. De populairste en meest toeristische plaats is het Bia這wie瘸 Forest Demonstration Reserve, waar deze dieren in semi-natuurlijke omstandigheden leven – omheinde, zeer grote verblijven.
Een ander zeer interessant initiatief was de live-uitzending van de staatsbossen, waardoor de Koning van het Bos online vanuit de eigen kamer kan worden geobserveerd. De camera werd geïnstalleerd in het Browsk Forest District (Regionale Directie van de Staatsbossen in Białystok) en bestrijkt een van de open plekken, die het hele jaar door door boswachters worden verzorgd. Bizons bezoeken deze open plek graag, vooral in de winter, wanneer medewerkers van het bosbouwdistrict er ook voedsel voor de dieren uitzetten. Zicht vanuit de open plek is op elk moment van de dag mogelijk, maar ook ’s nachts, wanneer de observatie mogelijk wordt gemaakt door infraroodreflectoren. Deze technologie is 100 procent veilig voor de bizons, die geen licht met deze frequentie kunnen zien. Voor degenen met een bredere belangstelling voor wilde dieren zal de mogelijkheid om andere dieren te observeren die het gebied van de boswachterij Browsk bewonen, een ware traktatie zijn.
Na het Białowieża-woud is het Bieszczady-gebergte de habitat waar de Europese bizon in het wild voorkomt. Dankzij initiatieven van de Muczne Forestry Division en het programma “In-situ behoud van de Europese bizon in Polen – zuidelijk deel”, kunnen deze dieren in hun natuurlijke omgeving worden bewonderd in speciaal gebouwde verblijven. Bezoekers kunnen de Koning van het Woud op terrassen bekijken, ongeacht de weersomstandigheden. Meer dan 50 jaar oud blijkt het verblijf een van de populairste attracties in de Bieszczady te zijn. De belangrijkste doelstellingen van het bovengenoemde project waren de volledige reconstructie van de “Upper San” kudde, die jaren eerder was uitgestorven als gevolg van de destijds heersende dodelijke tuberculose. Een zeer belangrijk aspect van het project is ook de bevordering van de staatsbossen, natuurbehoud en actieve educatie. Zoals in het geval van de bosinspectie van Browsk, kan de bizon van Bieszczady online worden bekeken op de website van de bosinspectie van Stuposiany, waarvan de eerder genoemde bosbouweenheid Muczne met zijn omheining deel uitmaakt.
De bizon is een dier waarvoor men respect voelt, maar ook trots. Daarom is hij het symbool van vele Poolse steden en dorpen zoals Białowieża, Sokółka of Narewka, maar ook van het hele Hajnówka poviat en de regio Kalisz. In Polen zijn ook verschillende monumenten opgericht die de Koning van het Woud voorstellen. De populairste zijn die in Spale en Zambrów. De bizon vertegenwoordigt ook het logo van het Nationaal Park Białowieża, waarvan hij de belangrijkste attractie is.
Een zeer interessant en belangrijk gegeven is dat Polen de grootste bizonpopulatie ter wereld herbergt. Een dergelijk feit verplicht individuen, zoals de staatsbossen, maar ook alle burgers, om dit dier actief te beschermen. De geschiedenis van dit dier heeft niet altijd zo’n goed einde gehad, het is aan ons om de cirkel niet rond te laten draaien.
Voetnoten:
https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBubr_europejski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezerwat_Pokazowy_%C5%BBubr%C3%B3w
https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBubr_pierwotny
https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/kampanie_i_akcje/zubryonline