Meer dan vijfentwintig eeuwen geleden werd in Griekenland een voor die tijd ongelooflijk vernuftig mechanisme gecreëerd, een apparaat dat precies aangaf hoe de hemel er de komende decennia uit zou zien – de positie van zon en maan, de maanfasen en zelfs verduisteringen. Maar deze verbazingwekkende uitvinding verdronk op zee, en het geheim ervan zou tweeduizend jaar lang in een wrak worden vergeten, tot 17 mei 1902 toen archeoloog Valerios Stais het mechanisme vond en het een tweede leven gaf.
Artikel voorbereid van: PrimeMovies.co.uk
Al meer dan een eeuw proberen onderzoekers de functies ervan te begrijpen. Sinds 2005. Een multidisciplinair onderzoeksteam van het Griekse eiland ‘Antikythera Mechanism Research Project’ bestudeert het mechanisme met behulp van de nieuwste geavanceerde technologie die beschikbaar is. De resultaten van dit lopende onderzoek hebben de bouw van vele modellen mogelijk gemaakt. Een daarvan, een uniek horloge mechanisme, ontworpen door Hublot als eerbetoon aan het mechanisme, bevat de bekende functies van dit mysterieuze en fascinerende oude mechanisme. Een model van het Antikythera Mechanisme, gebouwd door de Aristoteles Universiteit in Griekenland, samen met het horloge mechanisme en deze 3D film zijn te zien in een tentoonstelling over het Mechanisme die plaatsvindt in Parijs in het Musée des Arts et Métiers. De originele fragmenten van het mechanisme, de belangrijkste modellen en het door Hublot ontworpen horloge worden tentoongesteld in het Nationaal Archeologisch Museum in Athene, Griekenland. Dus wat is het mechanisme van Antikythera? Wat zegt de wetenschap vandaag?

Het mechanisme is zo geavanceerd dat niemand in het bestaan ervan zou hebben geloofd als het niet was gevonden. Zelfs veel eenvoudigere machines zouden opzien hebben gebaard. Dit bronzen voorwerp werd 2000 jaar geleden in Griekenland gemaakt – het gaf inzicht in de toekomst. Volgens onderzoek – was het de eerste oude mechanische computer. Meer dan 100 jaar geleden visten duikers het op in een wrak met schatten uit het oude Griekenland, tussen onbetaalbare beelden. Het kreeg de naam “het mechanisme van Antikythera”. De antieke ontwerper deed het buitengewone: hij gebruikte een systeem van tandwielen om de bewegingen van de planeten en de maan in kaart te brengen. Zijn creatie is een staaltje van ongelooflijk genie – wat een helse puzzel bleek te zijn.

De bewegingen van de planeten en de zon en maan die het mechanisme modelleert, zijn gebaseerd op de oude Griekse theorieën van respect en epicyclus, die twee cirkelvormige bewegingen inhouden. Deze theorie kan in fysieke vorm worden omgezet door middel van een epicyclisch tandwiel, waarbij het middelpunt van het ene tandwiel om het middelpunt van het andere draait. Freeth en Jones beschrijven de functie van een planetair mechanisme als volgt:
Het tandwiel draait met de snelheid van de deferent, en het andere tandwiel dat epicyclisch in de eerste versnelling is gemonteerd draait met de snelheid van de epicyclus. Een op de deferente as draaiende spleetstoter volgt een aan het tandwiel bevestigde pen. De stoter is verbonden met de buis en de wijzer is bevestigd aan de buis. Hierdoor ontstaat een wisselende beweging.
In 2012. Het Antikythera-mechanisme dat op 17 mei 1902 door archeoloog Valerios Stais bij een Grieks eiland werd gevonden, was te zien als onderdeel van een tijdelijke tentoonstelling over het scheepswrak van Antikythera, met reconstructies van Ioannis Theofanidis, Derek de Solli Price, Michael Wright, Universiteit van Thessaloniki en Dionysios Kriaris. Andere reconstructies zijn te zien in het American Computer Museum in Bozeman, Montana, het Children’s Museum of Manhattan in New York, het Astronomisch-Physikalisches Kabinett in Kassel, Duitsland, en het Musée des Arts et Métiers in Parijs.
De documentaireserie National Geographic Naked Science heeft een aflevering gewijd aan het Antikythera-mechanisme, getiteld “BC’s Star Clock”, die op 20 januari 2011 is uitgezonden.De documentaire“The World’s First Computer” werd in 2012 geproduceerd door onderzoeker-producent van het Antikytheramechanisme Tony Freeth. In 2012. BBC Four werd‘The Two-Thousand-Year-Old Computer’ ook uitgezonden op 3 april 2013. In de Verenigde Staten in de wetenschapsserie NOVA , PBS , onder de naam ‘Ancient Computer’.
Het documenteert de ontdekking en studie van het mechanisme in 2005. Door het Antikythera Mechanism Research Project. Een volledig werkende Lego-reconstructie van het Antikythera Mechanisme werd in 2010 gebouwd door hobbyist Andi Carrol en was te zien in een korte film geproduceerd door Small Mammal in 2011. Over de hele wereld zijn verschillende tentoonstellingen gehouden, met als hoogtepunt het ‘Antikythera scheepswrak’ in het Nationaal Archeologisch Museum in Athene, Griekenland. Een fictieve versie van het apparaat stond centraal in de plot van de film Stonehenge Apocalypse (2010), waarin het werd gebruikt als het artefact dat de wereld redde van haar dreigende ondergang. Erich von Däniken presenteerde het in zijn boek Chariots of the Gods uit 1968 als een van de vele ‘bewijzen’ dat oude buitenaardse wezens de aarde bezochten en technologie achterlieten.

Het tijdschrift Scintific Reports heeft een artikel gepubliceerd met de titel “A Model of the Cosmos in the ancient Greek Antikythera Mechanism”, geschreven door een internationaal onderzoeksteam dat het Antikythera Research Team vormt. Het bestaat uit Tony Freeth, David Higgon, Aris Dacanalis, Lindsay MacDonald, Myrto Georgakopoulou en Adam Wojcik. De onderzoekers reconstrueerden het ontbrekende deel van het gehele mechanisme, waardoor zij een volledig beeld van het object kregen. Slechts een derde van het gehele apparaat was tot in de moderne tijd bewaard gebleven, waardoor het aanzienlijk moeilijker was om de functie ervan te begrijpen. De onderzoekers maakten een visualisatie op basis van de bewaard gebleven fragmenten en namen in het onderzoeksdocument een hypothetisch uiterlijk van het object 2000 jaar geleden op. De reconstructie van het uiterlijk van de voor- en achterplaten heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het blootleggen van de tot nu toe onbekende functie van het Antikythera-apparaat.

Om het Antikythera-mechanisme holistisch en nauwkeurig te benaderen, waren onderzoekers uit verschillende wetenschappelijke disciplines bij het onderzoeksteam betrokken. Er namen wiskundigen, specialisten op het gebied van klokmechanismen, materiaalwetenschappers, archeometallurgen, specialisten op het gebied van computerbeeldvorming en natuurkundigen aan deel. Zo ontstond een multidisciplinair team dat de constructie, de betekenis en de functie van het hele apparaat wilde begrijpen. Aan de basis van het hele proces lag onderzoek dat in eerdere jaren door andere wetenschappers was uitgevoerd. Dit omvatte het scannen van het mechanisme met röntgenstralen, waardoor het mogelijk werd de metalen fragmenten van het apparaat binnenin te ontdekken, waarvan het doel voorheen onduidelijk was. Tot nu toe werd gedacht dat het apparaat alleen in staat was om de bewegingen van de maan te analyseren. De wetenschappers creëerden een nieuw model van het mechanisme, dat wat de uitwendige constructie betreft gebaseerd was op de ontwerpen van eerdere onderzoekers, maar dat in de inwendige rangschikking van de componenten sterk afweek van het werk van zijn voorgangers. In eerdere jaren was gesuggereerd dat het Antikythera apparaat gebruikt kon zijn om de positie van de andere planeten te bepalen, maar overtuigend bewijs ter ondersteuning van deze theorie ontbrak.
Dankzij röntgenstralen werden inscripties ontdekt op het oppervlak van de achterkant van het mechanisme, die een nieuw licht werpen op de functie van het hele apparaat. De gevonden tekst bevat beschrijvingen van vijf planeten – Mercurius, Venus, Mars, Saturnus en Jupiter. Waarom werden inscripties met een dergelijke inhoud op het apparaat geplaatst? Het bleek dat de tekst diende als instructies voor de gebruiker van het instrument. De ontdekking van dit feit door het onderzoeksteam was een keerpunt in het hele proces om de mensheid dichter bij het doel te brengen waarvoor het Antikytheratoestel werd gebruikt. De uitdaging voor de auteurs van de publicatie “A Model of the Cosmos in the ancient Greek Antikythera Mechanism” was te bewijzen dat het hele mechanisme kon zijn geconstrueerd op het moment dat het apparaat werd gemaakt. Het probleem was de plaatsing van het deel van het apparaat dat de positie van de maan ten opzichte van de zon aangeeft. Om het apparaat goed te laten functioneren, moest het zo worden ontworpen dat het niet alleen een rechtlijnige beweging mogelijk maakte, die de veranderingen in de maanfasen aangaf, maar ook de rotatie ervan. Vroeger dacht men dat het mechanisch onmogelijk was om het apparaat in deze vorm te laten functioneren, omdat het onjuiste gegevens zou aangeven. Pas een team van specialisten van het Antikythera Research Team slaagde erin dit probleem op te lossen.
Er werd een fragment gevonden op een van de spaken in het apparaat, waarvan men dacht dat het verantwoordelijk was voor het verbinden van het mechanisme dat het cyclische systeem van de zon markeert met het mechanisme dat de fasen van de maan symboliseert. Dit stuk van het mechanisme was dus voldoende om de twee delen van het apparaat samen te voegen en zo de bewegingen van beide hemellichamen getrouw weer te geven. Het antwoord op de vraag hoe de oude Grieken de planeten die zij aan de hemel zagen waarnamen, bleef onbekend. De kennis van astronomen 2000 jaar geleden was gebaseerd op de foutieve veronderstelling dat alle planeten en de zon rond de aarde bewegen. Pogingen om de positie van de planeten en hun voorspelbare beweging te bepalen waren al ondernomen door de Babyloniërs, die de dagelijkse posities van de hemellichamen aan de hemel vastlegden, maar het duurde tot de oude Grieken een machine bouwden die, dankzij de gebruikte technologie, dergelijke metingen zelfstandig kon uitvoeren. Het uitgangspunt van het onderzoeksteam was om het tandwielsysteem na te bouwen om de benadering van de planeten door de oude mensen te begrijpen. De voorste kast van het mechanisme van Antikythera bevatte inscripties die aanvankelijk niet te ontcijferen waren, maar ook hier schoot een röntgenscan te hulp. Het lukte om de tekst op de voorkant te ontcijferen en het bleek dat het beschrijvingen bevatte van de posities van de afzonderlijke planeten aan de hemel met de precisie van dagen. In feite staan er specifieke getallen in de tekst – 224, 349, 82, 139, 104. Bovendien ontdekten de onderzoekers dat elke inscriptie is toegewezen aan een specifieke planeet, die zijn tegenhanger heeft op de achterkant van het Antikythera apparaat. De ontdekking van twee andere getallen (462 en 442), die overeenkomen met de cycli van Venus en Saturnus, bleek een doorbraak te zijn. Hieruit bleek dat het Antikythera toestel ook een soortgelijke functie moet hebben gehad voor de andere planeten, zoals in het geval van de Zon en de Maan.

Het onderzoeksteam vond een oplossing voor dit probleem in de informatie die de oude filosofen Parmenides en Plato hadden achtergelaten. Deze informatie werd gecombineerd met technische details van het hele apparaat. Zo ontdekte men dat de individuele waarde voor elke planeet, overeenkwam met het aantal tanden in het tandwielmechanisme. Het apparaat werd zodanig vereenvoudigd dat, door een gemeenschappelijk getal te vinden dat deelbaar is door de waarden die overeenkwamen met de afzonderlijke planeten, er minder tandwielen konden worden gebruikt. Dit resulteerde in een situatie waarin één tandwiel overeenkwam met meer dan één planeet, wat het ontwerp van het hele mechanisme aanzienlijk vereenvoudigde.
Door het maken van theoretische modellen van het hele apparaat, kon de informatie die door het werk van de archeologen aan de oppervlakte was gekomen, worden overgebracht naar de praktijk. Wetenschappers maakten modeltandwielen voor elk van de vijf planeten. Door identieke tandwielen te reproduceren als die welke door de oude Grieken werden gebruikt, kon worden bevestigd dat het apparaat volledig functioneel was. Alle berekeningen die de Grieken maakten bij de constructie van het object bleken perfect te kunnen worden vertaald naar de praktijk. Zo kon het mechanisme van Antikythera worden gereproduceerd, wat bevestigde dat het een 100 procent functioneel apparaat was.
Het onderzoek van de specialisten van het Antikythera Research Team, en de publicatie die op basis van dit onderzoek is uitgebracht, is van groot belang voor de volledige ontdekking van de functie van het object, dat bekend staat als het Antikythera-mechanisme. De onderzoekers hebben zich ook gebaseerd op alle verslagen, aantekeningen en bevindingen die de wetenschappers hebben gedaan sinds het apparaat uit het wrak op de bodem van de zee werd gehaald. Totdat het Antikythera-onderzoeksteam zijn werk voltooide, waren deze resultaten echter onvolledig, omdat het lange tijd onmogelijk was om de verslagen van de voorkant van de kist te ontcijferen. Door de reeds bekende informatie samen te voegen, de betekenis te ontcijferen van verschillende fragmenten die voorheen een mysterie vormden en hoogwaardige modellen te maken, dankzij het gebruik van geavanceerde technologie, konden de onderzoekers het mysterie oplossen van een object dat generaties wetenschappers al meer dan 100 jaar fascineert. Het door de onderzoekers bereikte doel kan worden toegeschreven aan de samenwerking tussen specialisten uit vele vakgebieden. Eerdere mislukkingen waren vaak te wijten aan een groep wetenschappers die aan een mechanisme werkten en een object in één enkel aspect onderzochten. De onderzoekers van het Antikythera Research Team kozen voor een multidisciplinaire aanpak en dit heeft de verwachte resultaten opgeleverd.
Het volk van Hellada heeft met zijn prestaties op velerlei gebied een blijvend stempel gedrukt op de wereldcultuur en -geschiedenis. De werken van Griekse filosofen en dichters worden vandaag de dag, ondanks het verstrijken van enkele millennia, nog steeds geanalyseerd als voorbeelden van uitstekend werk. Wij associëren de oude Grieken ook als grote denkers, wetenschappers en uitvinders. Zij waren hun tijd in veel opzichten ver vooruit, zoals blijkt uit het feit dat sommige uitvindingen uit die tijd pas in de 17e of 19e eeuw zijn gereproduceerd. Met het mechanisme van Antikythera kunnen we nog een grote uitvinding toevoegen aan de prestaties van de Grieken. Dit schijnbaar gewone apparaat dat uit een scheepswrak is opgegraven en al tweeduizend jaar op de zeebodem ligt, getuigt van de buitengewone bouwvaardigheid van de uitvinders uit die tijd. Het is een prachtig voorbeeld van het combineren van analytische kennis met praktische toepassing. Het feit dat de oude Grieken geïnteresseerd waren in het onderwerp astronomie en de bewegingen van de planeten en hemellichamen toont aan hoe breed hun belangstelling was. Dit vertaalde zich in een uitvinding, namelijk het onopvallende apparaat van Antikythera. De oude Grieken slaagden erin een complex mechanisme te bouwen, waarvan de werking, de constructie en de volledige functie pas in de 21e eeuw zijn begrepen, met behulp van de nieuwste technologische oplossingen. Het Antikythera-apparaat is het bewijs van de genialiteit van de mensen uit die tijd, en de recente ontdekkingen van het team dat aan het mechanisme werkt, hebben het mogelijk gemaakt om eindelijk de functie van het object aan de wereld te onthullen, en zo een van de grootste mysteries in verband met intrigerende apparaten van duizenden jaren geleden bloot te leggen en te verklaren. Het origineel van het mechanisme zal hoogstwaarschijnlijk in een streng bewaakt museum in Athene rusten en zal een tastbaar voorbeeld zijn van het feit dat dankzij modern onderzoek elk mysterie oplosbaar is.
Antikythera of Anticythera (letterlijk “tegenover Kythera”) is een Grieks eiland gelegen aan de rand van de Egeïsche Zee tussen Kreta en de Peloponnesos. Sinds de hervorming van het lokale bestuur in 2011. Het maakt deel uit van de gemeente Kythera. Antikythera kan ook verwijzen naar de Straat van Antikythera, waardoor gewijzigd mediterraan water in de Zee van Kreta stroomt. Het heeft een oppervlakte van 20,43 vierkante kilometer en ligt 38 kilometer ten zuidoosten van Kythira. Het is het verst verwijderde deel van de regio Attica van het hart van de agglomeratie Athene. Het is ruitvormig, 10,5 kilometer (6,5 mijl) NNW naar de SEZ en 3,4 kilometer (2,1 mijl) ENE naar de WSW. Het is een opmerkelijke site voor de ontdekking van het Antikythera-mechanisme en het historische wrak van de Antikythera. Interessant is dat de Grieks-orthodoxe kerk in 2019 aankondigde dat nieuwe bewoners gedurende minstens drie jaar 500 euro of ongeveer 2100 pond per maand kunnen verwachten als ze zich op het eiland vestigen. De lokale autoriteiten zijn vooral op zoek naar bakkers, vissers, boeren en bouwvakkers. Wie dat wil, krijgt gratis een huis, een stuk grond om te bebouwen en tot vijf jaar lang vrijstelling van belastingen! Voorwaarde is wel dat er na vijf jaar een toeristisch bedrijf, zoals een hotel of een café, is gevestigd.
Voor degenen die geïnteresseerd zijn in een verhuizing geven we de contactgegevens:
Antikythera Community
Antikythera, 80100
Tel: +30 2736033004
Fax: +30 2736033471
Kantoor van de secretaris van de Gemeenschap
Kapsali, 80100 Kythera
Tel. en Fax +30 2736031930
Kamers en appartementen te huur
Stadsherberg: 0030 27360 33004
Sofia: 0030 27360 33040 en 0030 6977870104 en 0030 6938378671
Marika: 0030 27360 38146 en +306984143996
Kalkanakos: 0030 27360 33152 en +306944602036

“Wat is het Antikythera-mechanisme” – informatiebronnen:
Kosmos in het Antikythera-mechanisme , ISAW Papers 4 (februari 2012), Tony Freeth en Alexander Jones
Antikythera-mechanisme, Nationaal Archeologisch Museum
https://www.youtube.com/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Mechanizm_z_Antykithiry
https://www.rp.pl/