Nievo vergeten

De turf sluimerde op de plank sinds 2011. Een ongelezen cadeau van een lettervriend. Belijdenissen van een Italiaan. En ernaast, als een dwerg, zijn piepklein dag- en brievenboekje Impressioni di Sicilia, ooit gekocht en gelezen in Palermo. Ik vertaalde er een brief uit voor een onvoltooid gebleven Siciliëboek. De garibaldist Nievo was dertig toen hij op 4 maart 1861 een zeemansgraf kreeg tussen Palermo en Napels. Amper dertig, en hij liet o.m. deze fictieve autobiografie na, Bildungsroman én historische roman met veel ironie, waarin de patriottische protagonist zijn overgang van Venetiaan naar Italiaan vertelt. Het kader: de kleine wereld van het kasteel van Fratta en de grote wereld van het Italiaanse Risorgimento. Met die ruim duizend bladzijden komt de jonge Nievo naast tijdgenoten als Alessandro Manzoni en Victor Hugo te staan. De man heeft wel nog steeds geen pagina op de Nederlandstalige Wiki. En hier sluimerde hij dus een decennium lang. Maar de bladwijzer steekt nu tussen 514-15. Exact halverwege. Op een scharniermoment. Want na een roerend vaarwel aan zijn jeugdjaren, waarmee hoofdstuk twaalf opent, gaat protagonist Carlino Altoviti verder: “En hiermee heb ik een waardig grafschrift geschreven voor die verrukkelijke jaren die ik beleefd heb in de oude wereld, de wereld van gepoederde gezichten, buli [= pestkoppen] en feodale rechtsgebieden. Ik kwam eruit tevoorschijn als secretaris van een democratische regering die niets had om over te regeren.” (515) Want Venetië was in handen van Napoleon.

Nievo’s laatste brief, gericht aan zijn nicht vanuit Palermo op 23 februari 1861, tien dagen voor hij inscheepte.