Mithras in Mariemont

Ik loop in Mariemont tussen een weelde aan beelden en artefacten die me het mithraïsme beter laten aanvoelen dan de mithraea van Rome en Capua Vetere dat tot dusver konden. En ik vraag me af – want dat ontbreekt enigszins in die mooie expositie – wat de Romein zo aantrok in die oosterse mysteriegodsdiensten tijdens de eerste eeuwen van onze jaartelling. De Perzische Mithras, de Egyptische Isis, de Frygische Cybele, de Griekse Dionysios, en ook de Nazarener moeten toch wel een andere dimensie hebben aangesproken dan de zakelijke riten van de aloude Romeinse religie. Ex oriente lux, lijkt het wel. En ik vraag me af of er vandaag in het Westen al sinds de zestigerjaren niet een gelijkaardige beweging te zien is: de religie die na die eerste eeuwen overbleef, blijft nu om allerlei redenen in de marge, terwijl velen de spirituele zoektocht langs diverse andere wegen onverminderd voortzetten. Intussen bots ik in Mariemont al snel op een hoek uit de werkkamer van mijn Aalsterse stadsgenoot Franz Cumont (1868-1947), de eerste grote Mithraskenner. En word ik op het einde van de rondgang verrast door wat geïnterpreteerd wordt als een zandstenen dienblad uit een mithraeum bij de Neckar. Het oogt syncretistisch.

Dienblad (?) uit het mithraeum van Lopodunum, 100-150 (Lobdengau-Museum, Ladenburg)