Nulla dies sine linea

Op 3 oktober 1871 – dus morgen honderdvijftig jaar geleden – werd Frank Lateur-Stijn Streuvels geboren in Heule. Zijn imposant oeuvre is het resultaat van hard werken, Nulla Dies sine Linea was zijn devies. In de ouverture van Ingooigem I (1951) luidt het: ‘De zinspreuk: “Nulla Dies sine Linea” heb ik al vroeg en van in mijn eerste jonge tijd in praktijk gebracht, – lang voor er bij mij aan boeken schrijven gedacht werd; ik deed het in vorm van aantekeningen op een zakagenda, waar elke dag opgeschreven werd…’ (VW4,1273) Geen dag zonder een regel te schrijven. Het was ook de lijfspreuk van Zola. Het gezegde komt oorspronkelijk wel uit de wereld van de schilderkunst. Plinius de Oudere vertelt over de Griekse schilder Apelles in zijn Naturalis historia: ‘Overigens was Apelles zijn leven lang gewoon nooit een dag voorbij te laten gaan, hoe druk bezet hij ook was, zonder zijn kunst te beoefenen door het tekenen van een lijn, wat door hem spreekwoordelijk is geworden.’ (XXXV.84 – vert. Joost van Gelder e.a.) Maar Plinius citeert het spreekwoord niet. Zijn anekdote zal de humanisten Polydorus Vergilius en Publius Faustus Andrelinus rond 1500 inspireren tot het bekende devies. De getekende lijn werd toen een geschreven lijn. Later ook voor Sartre: ‘…j’écris toujours. Que faire d’autre? Nulla dies sine linea. C’est mon habitude et puis c’est mon métier.’ (Les mots, 1964) – Zola, Streuvels, Sartre… Eigenlijk geldt de ijzeren wet van de discipline voor elke schrijver, altijd en overal.