Grafschrift voor Dante

In de eerste uren van de nacht van 13 op 14 september 1321 overleed Dante Alighieri te Ravenna. Het grafschrift door Giovanni del Virgilio is een van de vele die dichters uit de Romagna schreven op vraag van Guido Novello da Polenta, podestà van Ravenna. Een machtswissel in de stad verhinderde hem Dante’s grafmonument op te richten. Veertig jaar later selecteerde Giovanni Boccaccio het epitaaf van Giovanni del Virgilio voor zijn boek over Dante, Trattatello in laude di Dante. Meer daarover in Dante, Herderszangen.

De godgeleerde Dante, onderlegd in elk domein
gevoed door de vermaarde schoot van de filosofie,
hij, roem van Muzen, schrijver door de mensen zeer geliefd:
hier rust hij, raakt met zijn beroemde naam hemel en hel.
Wie sterft wees hij een plaats, het rechtsgebied aan tweelingzwaarden
in volkse taal en stijl en volgens de welsprekendheid,
ten slotte deed zijn Muzenfluit de weilanden weergalmen.
Maar, ach, jaloerse Atropos verbrak zijn heuglijk werk.
Ondankbaar bood Firenze hem een vrucht vol bitterheid:
de ballingschap. Wreed voor zijn dichter was het vaderland.
De liefdevolle stad van magistraat Guido Novello,
Ravenna, is verheugd dat zij hem opnam in haar schoot.
Hij ging weer naar zijn sterren op de Iden van september,
dat was het jaar des Heren dertienhonderdeenentwintig.

Theologus Dantes, nullius dogmatis expers,
quod foveat claro phylosophia sinu,
gloria Musarum, vulgo gratissimus auctor,
hic iacet et fama pulsat utrunque polum;
qui loca defunctis gladiis regnumque gemellis
distribuit laycis rethoricisque modis;
pascua Pyeriis demum resonabat avenis,
Atropos, heu letum livida rupit opus!
Huic ingrata tulit tristem Florentia fructum,
exilium, vati patria cruda suo,
quem pia Guidonis gremio Ravenna Novelli
gaudet honorati continuisse ducis.
Mille trecentenis ter septem Numinis anni,
ad sua septembris ydibus astra redit.