Het Lam van Jan

Een vol uur zat ik gisteren voor Het Lam Gods. Een roman lezen vraagt tijd. Het verhaal van Van Eyck lezen vergt tijd. Dit keer valt me op dat hij de toren van Utrecht (?) wellicht bewust niet centraal in het verlengde van de fontein plaatst. En ik zie meer dan vroeger het contrast tussen rechters en ridders te paard en kluizenaars en pelgrims te voet. En ik tel weer de vele boeken: de open boeken laten zich raden, maar wat staat er te lezen in de twee gesloten werken in de nis achter Maria? Veel torens, veel boeken, veel bosschage en bloemen, en uiteraard veel volk. En toch gaat er van dit geheel een grote rust uit, meer dan van de veelluiken van Memling of Van der Weyden. Een feest voor de geest, want dit is pure liturgie. En een feest voor het oog, want de materie is in al haar verschijningen en vormen zuiver luister. Mijn uur Van Eyck sluit verrassend af. Plots komen de zijluiken in beweging, de polyptiek sluit zich: de Engel boodschapt aan Maria. Eigenlijk is dit het preludium op de liturgie. En dan mag het veelluik weer opengaan.

Het Lam Gods. De Boodschap (detail), © http://www.artinflanders.be – foto: Dominique Provost