Waanzinnig fluoriet

Gisteren stond ik in Tongeren oog in oog met de Romeinen. Heerlijke tentoonstelling. Naast de verzameling uit het British Museum zag ik er trouwens ook voor het eerst een uitzonderlijk stuk dat een paar jaar geleden opdook uit de Tongerse ondergrond.
Ik keek mijn ogen uit op een drinkbeker in fluoriet, een mineraal uit Iran. Naar het schijnt zijn er slechts twee bewaard. Het GRM stelt hem voor als de ‘Beker van 1 miljoen’, geïnspireerd door wat Plinius Maior in Naturalis historia XXXVII.20 over Nero vermeldt. Hij kocht er zich eentje voor een miljoen sestertiën: ‘memoranda res tanti imperatorem patremque patriae bibisse – een gedenkwaardige zaak, dat een keizer en vader des vaderlands zo duur heeft gedronken.
Wat Plinius verder schrijft, bleef voor mij tot dusver vrij abstract. Maar met die uitzonderlijke beker in Tongeren voor ogen komt zijn beschrijving tot leven: ‘Ze [de bekers] hebben een glans zonder levendigheid, eerder een zachte gloed dan een glans. Wat echter de waarde bepaalt is de verscheidenheid aan kleuren, doordat de aderen dikwijls spiralen vormen en verlopen naar purperrood of wit of een derde nuance die ertussenin ligt, alsof door het overvloeien van de kleur het purper opvlamt of het melkwit een roodachtige tint krijgt.’ (21 – vert. Joost van Gelder e.a.)
Uit die beker spreekt tegelijk een waanzin, zoals uit de Van Gogh die deze week voor ruim dertien miljoen euro van eigenaar veranderde. – Reblog op #GrondslagenNet waar ook dit over fluoriet nog te lezen is.

Kantharos uit fluoriet, Cilicië (Turkije), 50-100 n.C. Diameter 10,70 cm, hoogte: 9,70 cm. © The Trustees of the British Museum