Lichtmis: Lucas, Rembrandt en Bach

Vandaag Lichtmis. Woord, beeld en klank vormen op dat feest een artistieke trits die van De opdracht in de tempel net iets meer maakt dan wat pannenkoeken en kaarsen.
Voor Lucas is de opdracht aanleiding tot een van zijn mooie lofzangen, ditmaal in de mond van de oude Simeon: ‘… want mijn ogen hebben uw heil gezien, dat u ten aanschouwen van alle volken hebt toebereid, een licht … – … ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν, φῶς … – quia viderunt oculi mei salutare tuum, quod parasti ante faciem omnium populorum, lumen …’ (2:30-32)
Rembrandt, de mystieke meester van licht en donker, legt alle nadruk op het woord licht – φῶς – lumen in schilderijen in Stockholm, Hamburg en Den Haag. Maar ook in zijn ets in Teylers, Haarlem (1639) speelt het licht.
Ich habe genug zijn Simeons woorden in de verstilde aria van de solocantate BWV 82. Bach componeerde die te Leipzig in 1727 op tekst van Christoph Birkmann. Hier te beluisteren (met partituur en tekst) – English Baroque Soloists o.l.v. John Eliot Gardiner, solist is Peter Harvey (6’57” na de obligate reclame).

Rembrandt, De Opdracht van Jezus in de tempel (detail), 1631, Mauritshuis, Den Haag.