Een beeld in Lucca

‘Qui non ha luogo il Volto Santo – Geen plaats hier voor het Heilig Aangezicht’, roepen duivels in Dantes Divina Commedia (Inferno XXI, v. 48). Dat Volto Santo, een kruisbeeld van twee en een halve meter, zou volgens de legende in 782 in het Toscaanse Lucca zijn beland en na onderzoek blijkt nu dat het inderdaad dateert uit circa 800. Het wordt bewaard in de San Martino en was voor pelgrims op de Via Francigena steeds een van de hoogtepunten tijdens hun tocht naar Rome.
Lang geleden vertaalde ik voor mijn Toscane. Een literaire ontdekkingsreis (2002) een paar bladzijden uit Reisebilder van Heinrich Heine (1831). Voor kerk en adel doopt de dichter zijn pen in vitriool, en als hij de gezichten van de paters in de processie van de Volto Santo bekijkt, ziet hij de symptomen van lijden dat schuilgaat onder hun pijen: ‘teleurgestelde liefde, jicht, gekrenkte eerzucht, ruggenmerg-tbc, berouw, aambeien, …’ (130)
Ik doorblader nog even Die Stadt Lucca en zie nu dat Heine zijn beschrijving begint met: ‘Es war eine schöne Prozession.’