Filippus

Vandaag op de kalender twee apostelen, Jacobus de Mindere en Filippus. Op Het Laatste Avondmaal van Da Vinci is Jacobus Minor de tweede van links, Filippus staat rechtop in het eerste trio aan Jezus’ linkerhand. Hij veerde overeind bij diens woorden: ‘Ik verzeker jullie, een van jullie zal Mij overleveren.’ (Mt 26:21) Hij steekt boven alle andere hoofden uit, wijst met beide handen naar de borst en lijkt te illustreren wat Matteüs in 26:22 schrijft: ‘Ik ben het toch niet, Heer?’
Filippus is een van de sterkste voorbeelden van Leonardo’s inhoudelijke en compositorische innovatie van een scène die eeuwenlang volgens een rigide schema was uitgebeeld. De woorden van Jezus werken als een motorisch moment en resulteren in beweging van de lichamen en expressie op de gezichten. Windsor Castle bewaart een studie voor Filippus’ hoofd in zwart krijt. En Filippus’ smekende houding spreekt hier nog meer dan op het fresco, iets als: zeg niet dat ik het ben!

12b (2)