Pest in Athene – 1

imagesPJP4188F

Van alle evocaties van epidemies in de antieke literatuur is de meest aangrijpende die door Thucydides in het tweede boek van De Peloponnesische Oorlog. In de zomer van 430 v.C. werd Athene getroffen door de pest. Thucydides zelf werd ook ziek maar genas.

Over dokters (47.4): οὔτε γὰρ ἰατροὶ ἤρκουν τὸ πρῶτον θεραπεύοντες ἀγνοίᾳ, ἀλλ᾽ αὐτοὶ μάλιστα ἔθνῃσκον ὅσῳ καὶ μάλιστα προσῇσαν, οὔτε ἄλλη ἀνθρωπεία τέχνη οὐδεμία – Artsen waren er namelijk niet tegen opgewassen, daar ze de ziekte voor de eerste maal behandelden, zonder haar te kennen – ze werden vooral zelf het slachtoffer, omdat zij er ook vooral mee in aanraking kwamen – en elke andere menselijke kunde schoot tekort.

Over verplegenden (51.5): εἴτε προσίοιεν, διεφθείροντο, καὶ μάλιστα οἱ ἀρετῆς τι μεταποιούμενοι: αἰσχύνῃ γὰρ ἠφείδουν σφῶν αὐτῶν ἐσιόντες παρὰ τοὺς φίλους, ἐπεὶ καὶ τὰς ὀλοφύρσεις τῶν ἀπογιγνομένων τελευτῶντες καὶ οἱ οἰκεῖοι ἐξέκαμνον ὑπὸ τοῦ πολλοῦ κακοῦ νικώμενοι – Gingen ze wel naar elkaar toe, dan stierven ze, vooral degenen die nog enige geestkracht wilden tonen. Hun eergevoel bracht hen er namelijk toe bij hun vrienden naar binnen te gaan en zichzelf niet te sparen, terwijl zelfs verwanten, bezwijkend onder de zware last van deze ellende, ten slotte ook de gebruikelijke dodenklachten om de gestorvenen achterwege lieten.

(vert. Wolther Kassies, Athenaeum, 2013)