πανδημία

coronavirus-scaled-1650x984 (3)

Wat het coronamormel aanricht is een pandemie, erger dan een epidemie die beperkt blijft tot een bepaald gebied. Bij Homeros betekent epidèmios ‘van een land, van het volk’. In zijn Ilias is er sprake van binnenlandse oorlog: ‘ὃς πολέμου ἔραται ἐπιδημίου ὀκρυόεντος – wie gruwel van een burgeroorlog wil…’ (9.64).
Pandemios benadrukt dat iets met heel het volk te maken heeft. Het woord komt het eerst voor in de Odyssee, waar een bedelaar loopt ‘bekend bij heel het volk – πτωχὸς πανδήμιος’ (18.1). Het zelfstandig naamwoord πανδημία duikt in de 5de eeuw v.C. op in de tragedie Smekelingen van Aischylos: πανδημίᾳ γὰρ χερσὶ δεξιωνύμοις / ἔφριξεν αἰθὴρ τόνδε κραινόντων λόγον:… In de stijve vertaling van P.C. Boutens (1930): ‘Want stijf van rechterhanden stond de lucht terwijl /Zij volksgezaamlijk dezen voorslag wettigden:…’ Bekend is de combinatie van het adjectief pandemos met polis in het begin van Sofokles’ Antigone: Kreon decreteerde iets voor heel de stad, voor iedereen zonder één uitzondering: πανδήμῳ πόλει – woorden van Ismene (7).
In geneeskundige betekenis komt epidemisch voor in De morbis popularibus van Hippokrates (460-370 v.C.). Pandemie is een latere afgeleide naar analogie met epidemie. Ons woord is afgeleid uit het Frans, waar pandémie voor het eerst voorkomt in 1752. Het Italiaanse pandemia dateert van 1821.

Intussen in Lombardije, het meest getroffen door corona: ondanks de lockdown blijft maar liefst veertig procent van de bevolking zich bewegen in een straal van meer dan driehonderd meter van hun woning. Zo lieten de telecombedrijven weten aan de gouverneur. Slimme Big Brother, domme Lombarden.