Beproeving

Hans Cottyn probeerde in de kathedraal van Christ Church College in Oxford, zo lees ik in zijn DS-column van 11 maart, zich te herinneren hoe het onzevader alweer in het Nederlands ging. ‘Raar hoe iets wat op mijn twaalfde voorgoed verworven leek na drieënhalf decennia toch uitgesleten raakte.’ Hans zal ook wel weten dat het gebed intussen op een paar plaatsen werd geüpdatet.
Zo wijzigde ‘leid ons niet in bekoring’ een paar jaar geleden in ‘breng ons niet in beproeving.’ Bij Matteüs en Lucas lezen we telkens: καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν (Mt 6:13, Lc 11:4). Beproeving is een betere vertaling, maar dat leid of breng blijft vreemd, alsof God de mens tot het kwaad aan zou zetten. Ik ben geen theoloog, maar leid/breng blijft bij mij weerstand oproepen.
Op verzoek van paus Franciscus wordt dat werkwoord in de Italiaanse versie dit jaar vanaf de advent: non abbandonarci alla tentazione – laat ons niet in beproeving vallen. De nieuwe Franse versie uit 2017 luidt: nous laisse pas entrer en tentation. Het hulpwerkwoord laten kan wel nog altijd een causaliteit uitdrukken, maar klinkt toch zachter dan de imperatief breng. Laten klinkt hier als ‘zorg dat wij niet in beproeving komen/vallen.’ De Griekse brontekst klinkt grammaticaal wel harder, en ook harder dan de Latijnse Vulgaat. Maar misschien moeten vertalers rekening houden met een veranderend godsbeeld.
Of val ik door mijn stelling in beproeving?