Beroepsverbod

Op weg naar het Gallo-Romeins Museum voor een Odysseelezing bots ik in Tongeren op het standbeeld van keizer Julianus, een hellenofiele literator die tot de verbeelding sprak van romanciers (o.a. Gore Vidal, Maria Rosseels en Jan van Aken) en van striptekenaar Ken Broeders. Medio vierde eeuw boekte hij in de streek wat militaire successen, maar tijdens zijn kortstondig keizerschap (361-363) wilde Julianus Apostata, de Afvallige, de Romeinse klok terugdraaien en de oude eredienst herstellen. Daarvoor voerde hij een maatregel in die zelfs de enthousiaste historicus Ammianus Marcellinus de wenkbrauwen deed fronsen: ‘Eén maatregel echter was flagrant in strijd met zijn mildheid en verdient het voor altijd in vergetelheid te raken, dat hij namelijk leraren in de retorica en grammatici die aanhangers waren van de christelijke religie uit het onderwijs weerde.’ (Res Gestae 22.10 – vert. Daan den Hengst). Beroepsverbod dus. Door de eeuwen heen een beproefd middel om ideologisch in te grijpen.