1900

Van al het moois dat Bernardo Bertolucci (1941-2018) creëerde, blijft me vooral Novecento bij. Zijn epische beelden trokken mijn ogen in 1976 nog verder open en doorheen vriendschap en scheiding van de twee protagonisten Alfredo en Olmo werd de tegenstelling tussen macht en onmacht, kapitaal en armoe pijnlijk concreet. In Italië vertaalde zich dat politiek in de strijd tussen fascisme en communisme.
Aan Novecento moest ik terugdenken toen ik vorig jaar in Milaan in de Pinacoteca di Brera stond voor La fiumana van Giuseppe Pellizza da Volpedo, een voorstudie van Il Quarto Stato – De vierde stand (1901 – foto) waarmee Novecento opent. Da Volpedo is wellicht minder bekend maar hij is, zoals onze Eugène Laermans uit dezelfde periode, schilder van het proletariaat, waaraan ook Bertolucci een stem gaf.