Valerius van Aalst

De naam Valerius de Saedeleer (1867-1941) roept landschappen op. Het museum van Aalst heeft daarvan de grootste collectie en voegt er tot 22 juli een tiental schilderijen uit privé-bezit aan toe. Ze worden omkaderd door landschapskunst van voorgangers als Paul Bril (16de eeuw) en Franz Courtens, door etsen naar De Saedeleer van o.m. De Cooman en Hebbelinck, correspondentie van de bekende Aalstenaar en foto’s uit een familiealbum. Vaut le détour!

Een van de foto’s toont Streuvels op bezoek bij de oude De Saedeleer in 1938 in Leupegem, de laatste woning van de eeuwige zwerver. Bij het zien van die foto dacht ik aan Tiegemberg, een van de plekken uit mijn kinderjaren. Later leerde ik dat het Vossenhol boven op de heuvel een ontmoetingsplaats was van artiesten, onder wie Streuvels en De Saedeleer. Valerius was in 1908 in Tiegem komen wonen, Streuvels had drie jaar eerder zijn Lijsternest gebouwd in het nabije Ingooigem. Ik duik in Volledig Werk van Streuvels en lees in deel 2 zijn aantekeningen over de Aalsterse schilder in Onze streek (1910): ‘Op het hoogste van de bergkop, tussen de twee molens die Tiegem en heel de Scheldevallei beheersen, heeft schilder Valerius De Saedeleer zich neergezet*. Van uit mijn venster zie ik het rode dak en de witte gevels van zijn woning. […] Voor een schilder was het een gewaagd stuk zich te stellen tegenover die pracht waarin het land in golvende zwaai door één blik te omvademen, ligt opengerold en waar de zon en het licht van alle weer, een gedurig anderend** spel op toveren. Men moet er vooreerst de langdurige en standvastige getuige van zijn en al de verschillende uitzichten van dat “levend” spektakel hebben afgekeken om te beseffen wat het zeggen wil: zulk onderwerp aan te durven.’ [Stijn Streuvels, Volledig werk 2, p. 1518] – * neergezet: gevestigd, ** anderend: zich wijzigend.

VDS 020 - kopie.jpg

Stijn Streuvels bij Valerius de Saedeleer in Leupegem (1938).