21 – Jan Bloemendal over het Latijn

‘Ook in de concepten van humanitas en charitas heeft het Latijn de ziel van de Europese beschaving mede gevormd. Natuulijk, de begrippen dekten niet in alle tijden dezelfde lading; en natuurlijk, het Romeinse Rijk dat ons het humanitas-ideaal doorgaf, was veeleer een dictatuur, ook al in de republikeinse tijd, terwijl de huidige Europese Unie een gemeenschap is van gelijkwaardige staten; en natuurlijk, de vroegchristelijke Kerk lijkt in bijna niets op het huidige christendom; en natuurlijk, het begrip charitas heeft ook allerlei andere inhouden gekregen. Maar toch: de begrippen en hun achterliggende betekenis zijn nog altijd duidelijk aanwezig. Een begrip als ‘menselijke waardigheid’, dat opgenomen is in de Europese grondwet en die volgens die grondwet ‘onschendbaar’ en ‘moet worden geëerbiedigd en beschermd’, is ook gestoeld op het humanitas-ideaal. In de jaren negentig van de twintigste eeuw kwam er kritiek dat de Europese Unie te veel door economische belangen werd geleid, en te weinig door sociale bewogenheid. Die kritiek was uiteindelijk gefundeerd in humaniteit en liefde voor de medemens, in humanitas en charitas.’ – Jan Bloemendal, Latijn. Cultuurgeschiedenis van een wereldtaal, Amsterdam, 2016, p. 172-173.