13 – Jona Lendering over Betlehem en Nazaret

‘Een eschatologische verlosser uit Nazaret, daar had niemand op gerekend. De door Johannes genoemde verbazing kan goed authentiek zijn. Onafhankelijk van hem noemt ook Marcus Jezus’ afkomst uit Nazaret, terwijl Matteüs en Lukas verhalen bieden die moeten verklaren waarom Jezus zowel uit Nazaret kwam als in Betlehem was geboren. Volgens Lukas gingen Jezus’ ouders vanuit Galilea naar het Judese stadje, volgens Matteüs reisden ze de andere kant op. Beide verhalen behoren tot het eigen materiaal van de evangelisten en zijn daardoor ontoetsbaar, maar ze zijn enigszins verdacht, want ze lijken geschreven om de voorspelling van Micha in vervulling te doen gaan dat de zoon van David zou komen uit Betlehem. Het valt niet helemaal uit te sluiten dat Jezus daar inderdaad is geboren, maar het is een minder solide gegeven dan zijn herkomst uit Nazaret, die viervoudig is geattesteerd en zozeer in strijd met de profetieën dat ook het criterium van de gêne van toepassing is. Dat Jezus uit Nazaret kwam, is als historisch feit redelijk ‘hard’.’  –  Jona Lendering, Israël verdeeld. Hoe uit een klein koninkrijk twee wereldreligies ontstonden, 2014, p. 213.