Patrick Lateur wint Vlaamse Cultuurprijs Letteren

Patrick Lateur heeft vandaag de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Letteren — Vertalingen 2011‐2012 ontvangen van Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege. De uitreiking vond plaats in de Kaaistudio’s in Brussel in het kader van Parcours, het programma van het Passa Porta Festival met een 70‐tal literaire activiteiten op zo’n 25 plekken in hartje Brussel. De jury prijst de vertaling Ilias. Wrok in Troje van Patrick Lateur als de meest uitzonderlijke vertaalprestatie van de laatste zes jaar.

© Luc Vleminckx
© Luc Vleminckx

Ilias. Wrok in Troje is een vertaling van de Ilias door Patrick Lateur die in 2010 verscheen bij Atheneum – Polak & Van Gennep. Lateur maakte een gedurfde keuze. Hij zette de oorspronkelijke Griekse hexameters om in vijfvoetige jamben. Die geven het verhaal vaart en lichtheid en een frisse, moderne toets. Het verklaart waarom deze vertaling ook jongeren aanspreekt. Patrick Lateur vertaalt poëzie en andere literatuur uit het Italiaans, het Latijn en het Grieks uit de klassieke tijd, de renaissance en de moderne tijd. De hoge moeilijkheidsgraad van de Ilias‐vertaling staat buiten kijf. Het boek oogstte in noord en zuid veel waardering bij literatuurliefhebbers en critici. Lateurs vertaling is evenwichtig. Zowel het poëtische als het epische van dit literaire monument blijft in het Nederlands bewaard. Het vertaalwerk is van een erg hoog niveau en het blijft dicht bij het origineel. Toch klinkt het Nederlands allesbehalve schools of ouderwets, integendeel. Patrick Lateur vindt nieuwe, originele oplossingen voor formuleringen die in vorige vertalingen gekunsteld en zwaar op de hand klonken. Denk maar aan de bekende epitheta.

Zowel de vertaling als het nawoord geeft blijk van een groot vertaal‐historisch besef en een gedegen kennis van de Nederlandse dichtgeschiedenis. Ze sluiten ook naadloos aan bij zijn eigen poëziepublicaties en essays in het Nederlands. Een uitgebreide lijst van annotaties en een namenregister maken deze publicatie helemaal af. Ze vormen een nuttig instrument voor de hedendaagse lezer en bieden nieuwe inzichten in de literaire en historische rijkdom van de Ilias.

© Luc Vleminckx
© Luc Vleminckx

Voor het eerst in de geschiedenis van de Cultuurprijzen Vlaanderen wordt een prijs voor literaire vertalingen naar het Nederlands toegekend. De jury stond naar eigen zeggen voor een moeilijke keuze: “Veel literaire vertalers zijn dynamisch en veelzijdig, en ze durven auteurs en genres aan die niet bij voorbaat hoge verkoopcijfers beloven. De Ilias van Patrick Lateur springt eruit als de meest uitzonderlijke vertaalprestatie van de laatste zes jaar.”

(Deze tekst is gebaseerd op het juryverslag.)

Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege: “Het iconisch werk van Homeros verdient een fantastische vertaling. Patrick Lateur heeft de oorlog, gramschap en liefde uit de Ilias levendig en tastbaar gemaakt, met oog voor ritme en authenticiteit. Een bijzonder moeilijke taak die we van harte waarderen met de allereerste Vlaamse Cultuurprijs voor Literaire Vertalingen naar het Nederlands.”

De juryleden voor Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Letteren — Vertalingen 2011‐2012 waren Carlo Van Baelen (voorzitter), Henri Bloemen, Lisette Keustermans, Katrien Lievois, Tom Naaijkens, Désiree Schyns, Miriam Vanhee, Hans Van Acker en Carlos Boerjan (secretaris).

Bekijk op cobra.be de reportage die Canvas maakte over Patrick Lateur n.a.v. de Vlaamse cultuurprijs.

Zie ook de brochure voor de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Letteren — Vertalingen.

© Luc Vleminckx
© Luc Vleminckx