Erfgoeddag 2007 in de KANTL

Op 22 april 2007 opende de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde haar deuren tijdens Erfgoeddag onder het thema ‘Niet te schatten’. Leden van de KANTL, onder wie Patrick Lateur, vertelden over hun kostbaarste boek.

Mijn boek

Wat maakt een boek waardevol? Welk boek zou je nooit willen kwijtraken? Wat is voor jou het kostbaarste boek? Wij stelden deze vraag aan onze academieleden. Wat is het lievelingsboek van Johan Taeldeman, Geert Van Istendael, Anne Provoost, Patrick Lateur, Anne Marie Musschoot … en vele anderen? Het antwoord hierop vind je in een tentoonstelling, interviews en een panelgesprek. De vele aspecten van ‘waarde’ van erfgoed wilden wij illustreren met een activiteit academieleden, boekenmensen bij uitstek, het boek kunnen voorstellen dat voor hen de meeste waarde heeft. De reden voor deze appreciatie kan zeer verschillend zijn, emotioneel, esthetisch, antiquarisch, economisch… , en dat blijkt ook uit de heel gevarieerde en soms verrassend keuzes die gemaakt werden. Wordt het de Ilias tot de oorspronkelijke tekst van een liedje van de Zangeres Zonder Naam, een uiterst zeldzame 19e eeuwse bibliofiele druk, of dat pocketje dat je jarenlang letterlijk op zak hebt?
Die veelheid aan waarderingen wordt u gepresenteerd in een tentoonstelling van de gekozen boeken en een videomontage waarin leden hun keuze toelichten.
Er ligt een brochure voor u klaar waarin alle deelnemers het door hen gekozen boek voorstellen. In de namiddag interviewt Frans Boenders een aantal leden over ‘hun’ boek, en gaat met hen de discussie aan over de vele manieren waarop een boek voor iemand waardevol kan zijn.

Patrick Lateur over Homeros’ Ilias: “En het woord werd tekst…”

Als elfjarige kreeg en las ik De strijd om Troje, een Iliasbewerking voor de jeugd. Als poësisleerling kocht ik de Iliasvertaling van Aegidius Timmerman en las het boek niet wegens te archaïsch. Maar ik koesterde het. Die vroege confrontaties met Homeros lieten me nooit los. Later las ik de hele Ilias en zowat alle Iliasvertalingen.
Wij zijn Homeros veel verschuldigd. Hij is niet alleen de eerste dichter van het Avondland, met hem begint in de achtste eeuw v.C. ook de tekstualiteit en de cultuur van het geschreven woord.
Bovendien opent de Europese literatuur dankzij hem met een epos van meer dan 15.000 verzen, terwijl de Nederlandse letterkunde aarzelend aanvangt met Hebban olla vogala…, een prachtig vers dat een smal kijkgaatje biedt op een wereld van verlangen. Homeros’ heldendicht over Achilles’ wrok geeft een panoramisch uitzicht op het menselijk bedrijf vol macht en eer, liefde en vriendschap.
Binnen het kader van de moeder van alle oorlogen doet de Ilias ons verrassend genoeg naar binnen kijken: wrok is het thema vanwaaruit het menselijk bedrijf wordt benaderd. Het allereerste woord van de westerse literatuur voorspelt eigenlijk weinig goeds voor het Westen.
Desondanks geniet ik van de poëtische miniaturen in de homerische vergelijkingen of van de plastische microcosmos op het schild van Achilles of van het kijken over de luidbruisende of wijnrode zee.